صداهای غیرعادی گیربکس میتوانند نشانهای از فرسودگی، کمبود روغن یا خرابی قطعات داخلی باشند. شناخت نوع صدا به تشخیص سریعتر مشکل کمک میکند. در ادامه رایجترین صداهای گیربکس را بررسی میکنیم.
۱. صدای زوزه و صدا های رایج در گیربکس (Whining)
این صدا معمولاً هنگام حرکت یا افزایش سرعت شنیده میشود.

دلایل احتمالی:
- کمبود روغن گیربکس
- کیفیت نامناسب یا کهنه شدن روغن
- خرابی بلبرینگها
- فرسودگی پمپ روغن گیربکس
۲. صدای تقه هنگام تعویض دنده
اگر هنگام قرار دادن دنده در حالت D یا R یا هنگام تعویض دنده صدای تقه شنیده شود، ممکن است علت یکی از موارد زیر باشد:
- خرابی دسته موتور یا دسته گیربکس
- فشار نامناسب روغن گیربکس
- خرابی شیر برقی (سلونوئید)
- فرسودگی کلاچهای داخلی گیربکس
۳. صدای تقتق یا کلیک
این صدا معمولاً هنگام شتابگیری یا دور زدن شنیده میشود.
دلایل:
- خرابی دندههای داخلی گیربکس
- شکستگی بلبرینگها
- خرابی پلوس یا مفصل پلوس (در برخی خودروها)
۴. صدای ساییدگی فلز
اگر صدایی شبیه کشیده شدن دو قطعه فلزی روی هم شنیده شود، معمولاً نشانه مشکل جدی است.
علتها:
- تمام شدن لنتهای داخلی گیربکس
- شکستگی چرخدندهها
- آسیب شدید بلبرینگها
- کمبود شدید روغن
۵. صدای خشخش
این صدا بیشتر در گیربکسهای دستی دیده میشود اما در برخی گیربکسهای اتوماتیک نیز ممکن است ایجاد شود.
علل:
- خرابی دندهها
- وجود براده فلز در روغن
- فرسودگی قطعات داخلی
۶. صدای کوبش
صدای ضربه یا کوبش معمولاً همراه با لرزش خودرو است.
دلایل احتمالی:
- خرابی توربین گیربکس
- خرابی مبدل گشتاور (تورک کانورتر)
- خرابی دسته گیربکس
- شکستگی قطعات داخلی
۷. صدای جیرجیر
گاهی هنگام شروع حرکت یا تغییر دنده شنیده میشود.
علتها:
- کمبود روغن
- خرابی بلبرینگ
- اصطکاک غیرعادی قطعات داخلی

جدول عیبیابی صدا های رایج در گیربکس
| نوع صدا | علت احتمالی | میزان خطر |
|---|---|---|
| زوزه | کمبود روغن، خرابی بلبرینگ | متوسط |
| تقه | خرابی سلونوئید، فشار روغن، دسته موتور | متوسط تا زیاد |
| تقتق | خرابی چرخدنده یا پلوس | زیاد |
| ساییدگی فلز | شکستگی قطعات داخلی | بسیار زیاد |
| خشخش | فرسودگی دندهها | زیاد |
| کوبش | خرابی تورک کانورتر یا توربین | بسیار زیاد |
| جیرجیر | کمبود روغن یا بلبرینگ | متوسط |
چه زمانی باید به تعمیرگاه مراجعه کرد؟
اگر هر یک از صداهای بالا همراه با علائم زیر باشد، بهتر است خودرو را در اسرع وقت بررسی کنید:
- روشن شدن چراغ هشدار گیربکس
- تأخیر در تعویض دنده
- لرزش خودرو
- بوی سوختگی روغن گیربکس
- نشتی روغن گیربکس
- گاز خوردن خودرو بدون افزایش سرعت
بیتوجهی به صداهای غیرعادی گیربکس میتواند باعث آسیبهای پرهزینه مانند خرابی کامل مجموعه گیربکس شود. بررسی بهموقع روغن گیربکس، انجام سرویسهای دورهای و مراجعه سریع به تعمیرکار متخصص، بهترین راه برای جلوگیری از افزایش هزینههای تعمیر است.